کرج – عصر شفافیت – اگرچه در نگاه نخست، جنگها با صدای انفجار و تحرکات نظامی شناخته میشوند، اما تجربه سالهای اخیر نشان داده است که یکی از مهمترین میدانهای تقابل، اقتصاد است؛ میدانی که نتایج آن گاه از نبردهای نظامی نیز ماندگارتر است. در جریان جنگ تحمیلی اخیر نیز بار دیگر آشکار شد که فشار بر اقتصاد و معیشت مردم، بخشی از راهبردی است که دشمن برای تضعیف توان ملی دنبال میکند.
در چنین شرایطی، تابآوری اقتصادی تنها با تصمیمهای دولتها شکل نمیگیرد، بلکه از دل رفتار میلیونها خانواده به وجود میآید. خانواده، نخستین حلقه اقتصاد کشور است و در این میان، زنان و مادران به واسطه نقش محوری خود در مدیریت هزینهها، برنامهریزی خرید و هدایت الگوی مصرف، تأثیری انکارناپذیر بر این چرخه دارند.
بخش مهمی از تصمیمهای اقتصادی خانواده، پشت قفسههای فروشگاهها گرفته میشود؛ جایی که انتخاب میان چند برند، تنها یک خرید ساده نیست، بلکه میتواند بر اشتغال، تولید و گردش سرمایه در کشور اثر بگذارد. شاید هر خرید به تنهایی ناچیز به نظر برسد، اما وقتی این انتخاب در میلیونها خانواده تکرار شود، به یک جریان اقتصادی قدرتمند تبدیل خواهد شد.
از سوی دیگر، مادران نقش بیبدیلی در شکلگیری فرهنگ مصرف نسل آینده دارند. کودکان، پیش از آنکه مفاهیم اقتصاد را در مدرسه بیاموزند، شیوه مصرف، صرفهجویی و ارزش انتخابهای آگاهانه را در خانه و از رفتار والدین فرا میگیرند. به همین دلیل، هر تصمیم اقتصادی در خانواده، علاوه بر آثار مالی، یک پیام تربیتی نیز با خود دارد.
امروز آگاهی از منشأ کالاها و شناخت برندهایی که سود حاصل از فعالیت آنها به شکل مستقیم یا غیرمستقیم در خدمت رژیم صهیونیستی قرار میگیرد، به بخشی از مسئولیت اجتماعی مصرفکنندگان تبدیل شده است. پرهیز از خرید این محصولات، برای بسیاری از افراد نه صرفاً یک انتخاب اقتصادی، بلکه بیانگر همسویی با ارزشها و باورهایشان است.
در کنار این رویکرد، حمایت از تولید داخلی نیز زمانی اثربخش خواهد بود که با مطالبه کیفیت، نوآوری و احترام به حقوق مصرفکننده همراه باشد. تولیدکنندگان داخلی برای حفظ اعتماد مردم باید محصولی رقابتپذیر ارائه کنند و مصرفکنندگان نیز با انتخاب آگاهانه، زمینه پایداری این چرخه را فراهم سازند. رابطه میان تولیدکننده و مصرفکننده، رابطهای یکسویه نیست؛ موفقیت هر یک، به عملکرد دیگری وابسته است.
اقتصاد مقاوم و تابآور، تنها در اتاقهای تصمیمگیری ساخته نمیشود؛ بلکه در خانههایی شکل میگیرد که خرید، مصرف و پسانداز در آنها بر پایه آگاهی و مسئولیتپذیری انجام میشود. زنان ایرانی در این میان، نهتنها مدیران اقتصاد خانواده، بلکه معماران فرهنگ مصرف جامعه هستند؛ نقشی آرام، اما عمیق و ماندگار که آثار آن در آینده کشور نمایان خواهد شد.
پویش «نه به برند اسرائیلی» نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است؛ حرکتی مبتنی بر انتخاب آگاهانه مصرفکنندگان که در کنار حمایت از تولید ملی، میتواند سهمی در تقویت تابآوری اقتصادی کشور و کاهش اثرگذاری فشارهای بیرونی داشته باشد. در نهایت، هر انتخاب مسئولانه، هرچند کوچک، زمانی که به یک رفتار عمومی تبدیل شود، میتواند در معادلات بزرگ اقتصادی اثرگذار باشد.
✍️ سمیه بوربور
