نقد نگاه جنسیت‌زده به عرفان از منظر فلسفه اشراق

کرج – عصر شفافیت – نرگس گلپروری‌راد، نویسنده و پژوهشگر حوزه عرفان، با تأکید بر انسان‌محور بودن پیام شیخ اشراق گفت: پیام عرفانی، فراتر از زن و مرد، مستقیماً با «انسان» سخن می‌گوید و جنسیت در ساحت دریافت این پیام نقشی تعیین‌کننده ندارد.

 

 

به گزارش پایگاه خبری عصر شفافیت از البرز، نرگس گلپروری‌راد، نویسنده، پژوهشگر حوزه عرفان و عضو هیأت علمی انتشارات نجم کبری، در نشستی با اصحاب رسانه که به مناسبت رونمایی از تازه‌ترین اثرش با عنوان «سروشای ناکجا» برگزار شد، با اشاره به رویکرد انسان‌محور فلسفه اشراق اظهار کرد: پیام شیخ اشراق و به‌طور کلی پیام عرفانی، نه خطاب به زن است و نه مرد، بلکه مستقیماً «انسان» را مخاطب قرار می‌دهد و از همین رو، مقوله جنسیت در سطح دریافت این پیام محو می‌شود.

وی با بیان اینکه این نشست همزمان با معرفی کتابی در حوزه واکاوی تطبیقی هشت رساله رمزی شیخ اشراق برگزار شد، افزود: در سنت‌های اصیل عرفانی، پیش از تحریف‌های تاریخی، جنسیت جایگاهی تعیین‌کننده نداشته و آنچه اهمیت دارد، ظرفیت وجودی مخاطب در بستر زمان و جغرافیاست.

این پژوهشگر عرفان با انتقاد از غلبه نگاه جنسیت‌زده در تفاسیر متأخر دینی تصریح کرد: در روند تاریخی تفسیر متون مقدس، پیام انسانی عرفان به‌تدریج تحت تأثیر خوانش‌های محدودکننده قرار گرفته است.

وی ادامه داد: شواهد تاریخی و کتیبه‌های باستانی نشان می‌دهد زنان در سنت‌های دینی اولیه نقش‌هایی فعال همچون پیامبر، قاضی و داور داشته‌اند، اما این حضور در گذر زمان کمرنگ شده و در متون موجود بازتاب اندکی یافته است.