تغذیه مصنوعی سفره‌های آبخوان البرز کلید خورد؛ از مهار سیلاب تا مقابله با بحران فرونشست

کرج – عصر شفافیت – مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز با اشاره به تشدید فقر منابع آب زیرزمینی استان در پی برداشت‌های بی‌رویه، از آماده‌سازی طرح‌های تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها برای بهره‌گیری از روان‌آب‌ها و سیلاب‌های احتمالی در فصل‌های پاییز و زمستان خبر داد.

 

به گزارش پایگاه خبری عصر شفافیت از البرز، داود نجفیان اظهار کرد: با توجه به شرایط منابع آبی استان، چهار طرح تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها در البرز در دستور کار قرار گرفته که اجرای آنها علاوه بر کمک به مهار روان‌آب‌ها و کاهش خسارت‌های ناشی از سیلاب، می‌تواند بخشی از افت ذخایر آب زیرزمینی ناشی از برداشت‌های بی‌رویه را جبران کند.

وی در ادامه بیان کرد که تاکنون دو طرح در فردیس و کردان با ظرفیت مجموع حدود ۱۰۲ میلیون مترمکعب به بهره‌برداری رسیده و طرح تغذیه مصنوعی کرج نیز طبق برنامه در سال جاری وارد مدار خواهد شد.

نجفیان با تشریح دلایل فشار بر منابع آب زیرزمینی استان گفت: رشد جمعیت، گسترش فعالیت‌های شهری، کشاورزی و صنعتی و همچنین برداشت‌های بیش از ظرفیت در سال‌های گذشته، موجب کاهش ذخایر و آسیب به سفره‌های زیرزمینی البرز شده است؛ از این رو، تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها به عنوان یکی از محورهای راهبردی مدیریت منابع آب استان دنبال می‌شود.

وی ادامه داد: اساس این طرح‌ها بر هدایت روان‌آب‌ها به لایه‌های زیرزمینی، ذخیره‌سازی آب در آبخوان‌ها و تقویت منابع زیرزمینی استوار است؛ اقدامی که ضمن جلوگیری از هدررفت آب‌های سطحی، فشار واردشده بر سفره‌ها ناشی از برداشت‌های بی‌رویه را نیز کاهش می‌دهد.

دو طرح در مدار؛ دو پروژه دیگر در مسیر بهره‌برداری

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز درباره طرح‌های اجراشده گفت: طرح تغذیه مصنوعی فردیس حدود دو سال پیش وارد مدار بهره‌برداری شد و طرح تقسیم و بهره‌برداری در محدوده رودخانه کردان نیز حدود سه سال پیش از آن به بهره‌برداری رسیده است.

وی در ادامه بیان کرد که این طرح‌ها ظرفیت مناسبی برای جذب، انتقال و ذخیره‌سازی روان‌آب‌ها در سفره‌های زیرزمینی دارند و می‌توانند در زمان وقوع بارش‌های مناسب، نقش مؤثری در تقویت منابع آب زیرزمینی ایفا کنند.

نجفیان همچنین از اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی کرج و فشند خبر داد و گفت: پروژه کرج امسال به بهره‌برداری خواهد رسید و با راه‌اندازی آن، امکان استفاده مؤثرتر از روان‌آب‌های پایین‌دست سد کرج فراهم می‌شود.

وی با اشاره به ویژگی‌های جغرافیایی برخی مناطق استان اظهار کرد: در مناطقی که امکان ذخیره مستقیم آب وجود ندارد و روان‌آب‌ها از طریق مسیر رودخانه‌ها جریان پیدا می‌کنند، تغذیه مصنوعی یکی از مناسب‌ترین روش‌ها برای استفاده از این منابع و بازگرداندن آب به چرخه طبیعی آبخوان‌ها محسوب می‌شود.

هدایت روان‌آب‌ها از بالادست تا آبخوان‌ها

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز از پیش‌بینی سازه‌ها و آب‌بندهای مختلف در مناطق بالادست خبر داد و گفت: این سازه‌ها با هدف کنترل و استفاده حداکثری از روان‌آب‌ها احداث شده‌اند تا با هماهنگی دستگاه‌های ذی‌ربط، در زمان وقوع بارندگی‌های مناسب، بخشی از این منابع به سمت سفره‌های زیرزمینی هدایت شود.

نجفیان خاطرنشان کرد: برای مدیریت روان‌آب‌های استان برنامه‌ریزی شده است که این منابع، علاوه بر ذخیره‌سازی در سدها، در مناطق دارای ظرفیت مناسب به سمت طرح‌های تغذیه مصنوعی هدایت شوند تا حداکثر بهره‌برداری از آب‌های سطحی صورت گیرد.

وی تأکید کرد: اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی را نباید صرفاً یک پروژه عمرانی دانست، بلکه این طرح‌ها بخشی از راهبرد افزایش تاب‌آوری آبی استان البرز هستند؛ زیرا از یک سو امکان جبران بخشی از کسری آبخوان‌ها در سال‌های پربارش را فراهم می‌کنند و از سوی دیگر، با کنترل و هدایت روان‌آب‌ها می‌توانند از شدت خسارت‌های احتمالی ناشی از سیلاب بکاهند.

نجفیان ابراز امیدواری کرد با تحقق بارش‌های مناسب در ماه‌های پیش‌رو و بهره‌برداری کامل از طرح‌های فردیس، کردان، کرج و فشند، گام مؤثری برای حفاظت از منابع آب زیرزمینی، کاهش آسیب‌پذیری آبخوان‌ها و تأمین پایدارتر آب در استان البرز برداشته شود.