ساوجبلاغ – عصر شفافیت – روستای ۱۲ هزار نفری «فشند» در شهرستان ساوجبلاغ، این روزها میزبان رویدادی است که میتواند به عنوان یک الگوی موفق اقتصادی و فرهنگی در سراسر کشور مطرح شود. جایی که تهدیدِ تخریب یک بنای تاریخی و متروکه، با یک تصمیم هوشمندانه به فرصتی برای اشتغالزایی، حفظ هویت روستایی و حتی درآمدزایی برای نظام آموزشی تبدیل شده است.
افتتاح اقامتگاه بومگردی «ایران خانم» در ساختمان قدیمیترین مدرسه ساوجبلاغ، روایتی متفاوت از توسعه پایدار در قلب البرز غربی است.

سرمایهگذاری ۴ میلیاردی برای حفظ یک قرن خاطره
ساختمان این مدرسه که بیش از ۱۱۳ سال قدمت دارد، تا همین چند وقت پیش تنها یک بنای بلااستفاده بود. اما حالا با سرمایهگذاری حدود ۴ میلیارد تومانی و تلاش یکسالونیمه، جان تازهای گرفته است. سمیرا نوریآذر، مدیر این پروژه بومگردی میگوید: مهمترین اولویت ما حفظ اصالت تاریخی این ساختمان بود. نمای بیرونی دقیقاً به همان شکل مدرسه حفظ شده است تا ارزش معماری آن دستنخورده باقی بماند.
این مجموعه در زمینی به مساحت ۲۰۰۰ متر مربع و زیربنای ۵۰۰ متر مربع احداث شده است. از ۸ اتاق این عمارت، ۶ اتاق با استفاده از المانهای سنتی مانند گلیم و جاجیم برای اقامت گردشگران تجهیز شده تا مسافران در بدو ورود، با فرهنگ اصیل منطقه عجین شوند. راهاندازی این مجموعه به طور مستقیم برای ۱۲ نفر شغل ایجاد کرده است.

ابتکار آموزش و پرورش؛ درآمد بومگردی خرج مدارس میشود
آنچه این پروژه را از یک سرمایهگذاری ساده متمایز میکند، رویکرد حاکمیتی پشت آن است. جواد صادقلو، فرماندار ساوجبلاغ، در آیین افتتاح این مجموعه پرده از یک سیاست راهگشا برداشت: با کاهش جمعیت دانشآموزی در برخی مناطق، مدارس بزرگ بلااستفاده مانده بودند. شورای آموزش و پرورش تصمیم گرفت این فضاها را در اختیار سرمایهگذاران گردشگری قرار دهد تا درآمد حاصل از آن، صرف ارتقای زیرساختهای آموزشی در همان منطقه شود.
این استراتژی در کنار مشوقهایی چون رایگان شدن عوارض ساخت، تأمین زیرساختهای آب، برق، گاز و ارائه تسهیلات دولتی، باعث شده تا فشند اکنون ۱۱ واحد بومگردی فعال داشته باشد و خیز خود را برای رسیدن به ۲۰ واحد تا پایان سال بردارد.
پیوند نسلها در کوچههای فشند
تأثیر این پروژه تنها در اعداد و ارقام اقتصادی خلاصه نمیشود؛ بلکه بازتاب اجتماعی عمیقی در میان اهالی داشته است. یکی از ساکنان قدیمی روستا با اشاره به این بنا میگوید: بسیاری از ما خاطرات دوران تحصیلمان را اینجا گذراندیم. خوشحالیم که این مدرسه به جای تخریب، دوباره به چرخه زندگی برگشته است. شهروند دیگری نیز تأکید میکند که این اتفاق، راه را برای فروش صنایعدستی، رونق کسبوکارهای خرد و ماندگاری جوانان در روستا باز کرده است.